“Laat het idee los dat een school geld moet verdienen en zet voluit in op verbinding”

Op welke manier help je gezinnen als brugfiguur?

Karen Stes, brugfiguur en buurtwerker bij Buurtcentra Leuven: “Ik detecteer administratieve, financiële en logistieke noden bij gezinnen in een kwetsbare situatie en vang die mee op. Ik doe huisbezoeken, woon avondvergaderingen of oudercontacten op school bij, help bij het invullen van formulieren, zoek mee naar een crèche, een logopedist of tandarts… Ik werk heel flexibel en op vraag van de mensen. Elke week ziet er anders uit.”

“Ik help ouders ook met het uitbouwen van een netwerk. Voor mensen die nieuw zijn in Wijgmaal of zich niet omringd voelen, is dat essentieel. Wijgmaal is gelukkig een heel warm dorp met veel engagement. Zodra je de spilfiguren kent, kan je daar een beroep op doen. Als ik huiswerkondersteuning zoek voor een kind, is er altijd wel een buur die met veel plezier die taak opneemt. De solidariteit is soms overweldigend. Toen een gezin moest verhuizen ontstond er zelfs een carpoolsysteem zodat de kinderen hier naar school konden blijven gaan.”

Wat is de meerwaarde van een brugfiguur op school?

Directeur Wim Vercruysse: “Als dorpsschool in Wijgmaal zetten we traditioneel in op sociale cohesie. We maken er een punt van om rekening te houden met gezinnen in een kwetsbare situatie bij alles wat we doen. We willen niet dat kinderen uitgesloten worden van kansen, activiteiten en beleving omdat ze in een moeilijke sociale context opgroeien. Het vraagt een constante alertheid om alles wat je organiseert ook op dat vlak tegen het licht te houden. Een school kan dan een groot verschil maken.”

“Maar de realiteit leert ons dat, ondanks al die goede intenties, heel wat van deze gezinnen onder de radar blijven. Dankzij onze brugfiguur Karen komen nog meer gezinnen in ons vizier. Zij is de rechtstreekse lijn naar de huiskamers. En het werkt in twee richtingen. Soms krijgt Karen hulpvragen die we met de school kunnen beantwoorden. En soms verwijst de school gezinnen door naar Karen. Het brengt ons dichter bij elkaar. het zorgt voor een beter begrip. Voor de ouders is het fijn en veilig om af te spreken in de school, op bekend terrein. Daarom heeft Karen sleutels van onze school en nodigt ze mensen daar uit. De school is haar bureau. Ook in vakanties of weekends.”

Op welke manieren merken jullie dat Karen een verschil maakt voor de gezinnen in De Twijg?

Wim: “Karen bereikt de gezinnen makkelijker. Ze bouwde een waardevol netwerk op waarop wij kunnen inspelen. Zo kunnen we ook subtiel aanpassingen organiseren zonder dat er gevaar is voor stigmatisering. Als wij van Karen horen dat een gezin tijdelijk door een moeilijke situatie gaat, dan zetten wij de schoolreiskosten niet op de rekening die maand en passen we bij met het sociaal fonds. Of we gaan in gesprek rond een betaalplan dat haalbaar is.

“En Karen doet nog veel meer dan dat. Ze deelt hulpcheques uit, verdeelt ingezameld materiaal of voedselpakketten, helpt mensen richting hulpverlening … Dankzij Karen werken we bijvoorbeeld concreet samen met Ligo rond basiseducatie. We zorgden samen voor verse soep op school, met de steun van de stad en Rikolto. En zo kan ik nog tal van voorbeelden opnoemen waar de impact van onze brugfiguur zich laat voelen.”

“De dankbaarheid van veel gezinnen straalt ook af op de school. Voor hen is Karen een deel van de school. De vrijwilligers die wij de laatste jaren kunnen inzetten op school zijn heel vaak mensen die door haar zijn geholpen. Het is fijn om te zien hoe er meer culturele diversiteit binnenwaait op die manier.”

Als brugfiguur ondersteun je ook de school. Waaruit bestaat je rol daar?

Karen: “Veel hulpvragen kwamen traditioneel bij leraren terecht. Die voelen wel aan dat gezinnen in de problemen zitten, maar hebben uiteraard niet altijd de tijd of het netwerk om ermee aan de slag te gaan. Omdat ik veel ervaring heb met de toeleiding van mensen naar de juiste organisaties, kan ik de leraren daarin ondersteunen.”

Wim: “Als de kanalen van de school niet volstaan om mensen te bereiken, probeert Karen langs haar insteek. Ouders op school proberen te krijgen voor een oudercontact of zorggesprek, hen overtuigen om hun kinderen op school naar de huiswerkklas te laten komen … Zonder Karen kwam er vaak een einde aan de pogingen die de school deed om mensen te bereiken. Die extra push is goud waard. Leerkrachten zijn overdag bezig met hun job op school. Ze kunnen soms niet zo aanklampend werken.”

Karen, je noemt jezelf een kritische vriend voor scholen. Op welke manier vul je dat in?

Karen: “Ik kan vanuit mijn ervaring het perspectief van gezinnen in een kwetsbare situatie binnenbrengen. Soms worden activiteiten op school al heel wat jaren op dezelfde manier georganiseerd. Dan kan je als externe partner bestaande zaken in vraag stellen. In nauw overleg met de school bekijken we of verandering mogelijk is.”

Wim: “Ik denk dat Karen zichzelf ‘de luis in de pels van het beleid’ noemt. Maar deze luis hebben we nodig. We willen ze niet behandelen. Karen is een vast deel van ons team geworden. Ze zit ook actief in een aantal werkgroepen. Zo kijken we nu samen kritisch naar elke activiteit en doen we suggesties aan de organiserende werkgroep, zoals gratis speelkaarten op het schoolfeest of gratis kraantjeswater op elke dranklijst tijdens activiteiten. Maar we krijgen vooral ook een beter inzicht in wat het gevolg is van onze acties. We krijgen die feedback rechtstreeks vanuit de gezinnen. Zo kunnen we bijsturen waar nodig.”

Hebben jullie tips of advies voor andere scholen die met een brugfiguur samenwerken?

Wim: “Start met de idee los te laten dat een school geld moet verdienen. We krijgen allemaal middelen en daar kan je best al een stap mee zetten. Organiseer eens een activiteit met risico’s, met als doelstelling om zoveel mogelijk mensen te bereiken en verbinden. En niet: we moeten zeker 6.000 euro verzamelen want daarmee moet de verbouwing worden betaald. Bespreek prijzen bij activiteiten. Een brugfiguur kan jou daarbij helpen. Luister naar die argumenten en durf te kiezen tegen winst en voor verbinding. Hou je drempels zo laag mogelijk. Hou je volledige schoolwerking tegen het licht, samen met een brugfiguur. Je kan samen een geweldig verschil maken voor die gezinnen die onze hulp het meest nodig hebben.”

Blogartikel in samenwerking met Piet Creten van Samen Onderwijs Maken.